Te pojęcia – reklamacja, rękojmia czy gwarancja, a ostatnio także niezgodność towaru z umową – przewijają się zawsze, gdy zakupione rzeczy się psują lub nie działają tak, jak powinny. Niezależnie czy jest to sprzęt elektroniczny kupiony na Black Friday, upragniony samochód, czy nieruchomość od dewelopera, warto znać różnice między nimi.
Reklamacja – najczęściej spotykana procedura
Jest to zdecydowanie najczęstsza droga do naprawy sprzętu czy wymiany przedmiotu na nowy. Większość sprzedawców kieruje nas do swoich procedur reklamacyjnych, wymagając np. załączenia paragonu czy wypełnienia formularza.
W prawie nie ma szczegółowej definicji reklamacji. Przyjęto, że przez reklamację rozumie się wszystkie zgłoszone przez konsumenta zastrzeżenia co do towaru. Może ona obejmować:
- Wewnętrzne procedury sprzedawcy,
- Rękojmię (Kodeks Cywilny),
- Niezgodność towaru z umową (Ustawa o prawach konsumenta),
- Gwarancję.
Ważne: Na odpowiedź w każdej sprawie sprzedawca ma 14 dni. Po tym czasie uznaje się, że przyjął zastrzeżenia konsumenta.
Rękojmia – Kodeks Cywilny (Nieruchomości i B2B)
Zgodnie z Kodeksem Cywilnym, sprzedawca odpowiada wobec kupującego, jeśli rzecz sprzedana ma wady. Prawa z rękojmi przysługują ustawowo i są niezależne od uznania sprzedawcy.
Kiedy stosujemy rękojmię?
Obecnie przepisy te mają kluczowe znaczenie przy zakupie nieruchomości oraz w obrocie profesjonalnym (między firmami). Jeśli towar ma wady fizyczne lub prawne, masz prawo żądać:
- Odstąpienia od umowy,
- Obniżenia ceny,
- Wymiany rzeczy na wolną od wad,
- Usunięcia wady.
Wybór uprawnienia należy do Ciebie, ale sprzedawca może zablokować odstąpienie od umowy, jeśli niezwłocznie usunie wadę lub wymieni rzecz.
Terminy w rękojmi:
- 5 lat – dla nieruchomości (kluczowe przy umowach z deweloperami).
- 2 lata – dla rzeczy ruchomych (w reżimie Kodeksu Cywilnego).
- Domniemanie istnienia wady w chwili wydania trwa rok od zakupu.
Niezgodność towaru z umową – Nowe prawo konsumenckie (od 2023 r.)
Od 2023 r. ustawa o prawach konsumenta przewiduje odrębny reżim odpowiedzialności sprzedawcy wobec konsumentów, który zastąpił rękojmię przy zakupie rzeczy ruchomych (np. buty, RTV, AGD).
Zgodnie z ustawą towar jest zgodny z umową, jeżeli zgadzają się jego: opis, rodzaj, ilość, jakość, kompletność, funkcjonalność oraz przydatność do celu.
Co zyskujesz jako konsument?
- Dłuższe domniemanie: Przez 2 lata od wydania towaru istnieje domniemanie, że niezgodność istniała w chwili zakupu.
- Hierarchia żądań: Najpierw masz prawo do naprawy lub wymiany towaru na nowy. Dopiero w szczególnych okolicznościach (np. gdy sprzedawca odmówi naprawy) możesz odstąpić od umowy lub żądać obniżenia ceny.
- Cyfryzacja: Przepisy te dotyczą także treści dostarczanych cyfrowo.
Uwaga: Regulacje te stosuje się do rzeczy ruchomych (a także wody, gazu, prądu), ale nie do sprzedaży nieruchomości, gdzie nadal stosujemy Kodeks Cywilny.
Gwarancja – dobrowolne zapewnienie na przyszłość
Poprzez oświadczenie gwarancyjne, gwarant (zazwyczaj producent) potwierdza, że rzecz posiada określone właściwości. Jeśli ich nie posiada – zobowiązuje się do naprawy, wymiany lub zwrotu pieniędzy.
Należy pamiętać, że gwarancja jest dobrowolna. To od gwaranta zależy:
- Czy jej udzieli,
- Jaki będzie jej zakres,
- Ile będzie trwała (jeśli nie podano terminu, ustawowo wynosi on 2 lata).
Gwarancja jest skierowana „na przyszłość” – zapewnia, że przez określony czas rzecz będzie zachowywała swoje cechy.
Rękojmia/Niezgodność czy Gwarancja – a może oba?
Odpowiedzialność ustawowa (rękojmia/niezgodność) i gwarancja są niezależne. Możesz wybrać korzystniejszą dla siebie ścieżkę.
- Rękojmia/Niezgodność dotyczy wad (lub braku zgodności) istniejących w momencie wydania rzeczy.
- Gwarancja zapewnia, że rzecz utrzyma swoje właściwości przez określony czas.
Poproś o fachową pomoc
Sprawy z zakresu rękojmi lub niezgodności towaru, zwłaszcza przy drogich zakupach, budzą wątpliwości. Warto skontaktować się z nami. Pomocna może być także opinia rzeczoznawcy, który potwierdzi występowanie wady.
Stan prawny: 12 stycznia 2026 r.
